Czym różni się przegląd roczny od pięcioletniego?
Najprościej ujmując różnicę: przegląd roczny pilnuje tego, co zużywa się szybko, a przegląd pięcioletni odpowiada na pytanie, czy budynek nadal nadaje się do użytkowania.
| Kryterium | Przegląd roczny | Przegląd pięcioletni |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego | art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego |
| Częstotliwość | co najmniej raz w roku | co najmniej raz na 5 lat |
| Zakres | elementy narażone na wpływy atmosferyczne, instalacje służące ochronie środowiska, instalacje gazowe, przewody kominowe | stan techniczny i przydatność do użytkowania całego obiektu, estetyka obiektu i otoczenia, instalacja elektryczna i piorunochronna |
| Kto najczęściej wykonuje | mistrz kominiarski, osoba z kwalifikacjami do dozoru nad instalacjami gazowymi, uprawniony budowlaniec | uprawniony w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz elektryk z uprawnieniami |
| Typowy efekt | zalecenia bieżące, zalecenia do usunięcia przed sezonem grzewczym | ocena konstrukcji, pomiary elektryczne, często zalecenia remontowe |
Przegląd pięcioletni nie zastępuje rocznego. W roku, w którym wypada kontrola pięcioletnia, i tak trzeba wykonać kontrolę roczną, ponieważ obejmuje ona inny zakres.
Kto musi zlecić przeglądy i kogo obowiązek nie dotyczy?
Obowiązek obciąża właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, niezależnie od tego, czy mówimy o wspólnocie mieszkaniowej, spółdzielni, gminie, czy o firmie zarządzającej halą produkcyjną.
Właściciele budynków mieszkalnych jednorodzinnych, obiektów budownictwa zagrodowego oraz letniskowego zostali zwolnieni z kontroli elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne. Zwolnienie nie obejmuje jednak przewodów kominowych ani instalacji gazowych, które w domu jednorodzinnym sprawdza się co roku, ani kontroli pięcioletniej.
Osobny reżim dotyczy obiektów wielkopowierzchniowych. Budynki o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m² oraz inne obiekty o powierzchni dachu powyżej 1000 m² wymagają kontroli dwa razy w roku, w terminach do 31 maja i do 30 listopada, a o przeprowadzonej kontroli trzeba zawiadomić powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Kto może wykonać przegląd roczny i pięcioletni?
Przepisy przypisują poszczególne zakresy kontroli do konkretnych kwalifikacji, więc jeden człowiek rzadko podpisze całość.
- Przewody kominowe dymowe oraz grawitacyjne spalinowe i wentylacyjne sprawdza osoba z kwalifikacjami mistrza w rzemiośle kominiarskim.
- Kominy przemysłowe, kominy wolno stojące oraz przewody z ciągiem wymuszonym mechanicznie wymagają osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności.
- Instalacje gazowe kontroluje osoba z kwalifikacjami wymaganymi przy dozorze nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci gazowych.
- Instalację elektryczną i piorunochronną w ramach kontroli pięcioletniej bada osoba z uprawnieniami w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych oraz elektroenergetycznych.
- Stan techniczny i przydatność do użytkowania obiektu ocenia osoba z uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
W praktyce zarządca zleca te zakresy kilku wykonawcom, a potem składa z protokołów jedną całość. Jeśli zarządzasz większym portfelem budynków, zobacz, jak wygląda planowanie przeglądów w Strefie Zarządcy EPMA, gdzie terminy i protokoły są przypisane do konkretnego obiektu.
Co musi znaleźć się w protokole z kontroli?
Zakres protokołu opisuje art. 62a Prawa budowlanego i kontrolujący nie ma tu dowolności. Protokół powinien zawierać:
- datę przeprowadzenia kontroli,
- dane osoby przeprowadzającej kontrolę wraz z jej podpisem,
- dane właściciela albo zarządcy obiektu,
- nazwę, rodzaj i adres obiektu oraz zakres przeprowadzonej kontroli,
- informację o nieprawidłowościach stwierdzonych w kontrolowanych elementach,
- zalecenia wraz ze wskazaniem, które nieprawidłowości wymagają kontroli doraźnej lub decyzji nadzoru budowlanego,
- metody i środki użytkowania elementów narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne,
- zakres niewykonanych zaleceń z poprzednich protokołów.
Do protokołu dołącza się kopie uprawnień budowlanych oraz zaświadczenia o przynależności do izby samorządu zawodowego, a w razie potrzeby również rysunki i zdjęcia. Ostatni punkt listy bywa pomijany, a przy kontroli nadzoru budowlanego pokazuje najwięcej: niewykonane zalecenia z poprzedniego roku przenoszone do kolejnego protokołu dokumentują, jak długo problem był znany.
Protokoły przechowuje się przez cały okres istnienia obiektu, a nie przez pięć lat ani do następnej kontroli.
Papierowy segregator kończy się 31 grudnia 2026 roku
Od 1 stycznia 2027 roku książkę obiektu budowlanego prowadzi się wyłącznie w systemie c-KOB prowadzonym przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. Książki założone w postaci papierowej można prowadzić w dotychczasowej formie tylko do końca 2026 roku, a obiekty oddawane do użytkowania od 2024 roku mają obowiązek cyfrowy już teraz.
Dla osoby, która dziś odbiera skan protokołu mailem i wpina wydruk do segregatora, zmiana oznacza konieczność wprowadzania wpisów do systemu. Protokoły z kontroli okresowych dołącza się do c-KOB, więc im wcześniej dokumentacja istnieje w formie cyfrowej, tym mniej pracy zostanie na grudzień. Szczegóły terminów opisaliśmy w artykule c-KOB: do kiedy papierowa książka obiektu budowlanego.
Najczęstsze błędy przy przeglądach okresowych
Liczenie terminu od daty protokołu zamiast od daty kontroli. Protokół bywa podpisany kilka tygodni po oględzinach, a termin kolejnej kontroli biegnie od dnia jej przeprowadzenia.
Pominięcie kontroli rocznej w roku przeglądu pięcioletniego. Zakresy się nie pokrywają, więc jedna kontrola nie wyczerpuje drugiego obowiązku.
Brak reakcji na zalecenia. Samo wykonanie kontroli nie wystarcza, ponieważ właściciel odpowiada za usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Niewykonanie obowiązku kontroli zagrożone jest karą grzywny, a utrzymywanie obiektu w stanie zagrażającym bezpieczeństwu odpowiedzialnością znacznie surowszą.
Protokół bez opisu metod i środków użytkowania. Taki dokument formalnie nie spełnia wymagań art. 62a, nawet jeśli kontrola została wykonana rzetelnie.
Rozsypana dokumentacja. Kiedy protokoły leżą w skrzynce mailowej jednej osoby, w segregatorze i na dysku, odszukanie zaleceń sprzed trzech lat zajmuje pół dnia. Dokładnie ten problem rozwiązuje prowadzenie przeglądów w aplikacji ePrzeglądy, gdzie protokół powstaje w terenie, a historia obiektu zostaje w jednym miejscu.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 62 i art. 62a (tekst jednolity, ISAP).
Komunikaty Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego dotyczące c-KOB.
Stan prawny na 17 listopada 2026 r.



