Przy jednym budynku art. 62 to kilka dat w kalendarzu. Przy czterdziestu zaczyna się coś innego: przeglądy wracają w różnym rytmie, każdy wykonawca przysyła protokół inaczej, a przy obiektach powyżej dwóch tysięcy metrów dochodzi jeszcze zawiadomienie nadzoru budowlanego, którego kopii łatwo nie dopilnować, bo nie dotyczy samego przeglądu.

W artykule opisuje art. 62 Prawa budowlanego tak, jak wygląda w praktyce, w naszej, codziennej pracy: kto może zrobić który przegląd, co trzeba zrobić po kontroli i czego najczęściej brakuje, kiedy przychodzi nadzór. Przeglądy ppoż., windy i kotły to osobny temat, opisany w artykule o obowiązkowych przeglądach budynku.

4 kontrole, które musi zaplanować zarządca

KontrolaPodstawaKiedyCo ją uruchamia
Rocznaart. 62 ust. 1 pkt 1raz w rokukalendarz
Pięcioletniaart. 62 ust. 1 pkt 2raz na 5 latkalendarz
Półrocznaart. 62 ust. 1 pkt 3do 31 maja i do 30 listopadapowierzchnia zabudowy powyżej 2000 m² lub dach powyżej 1000 m²
Po zdarzeniuart. 62 ust. 1 pkt 4każdorazowo po zdarzeniusilny wiatr, intensywne opady, pożar, powódź, wyładowania

Trzy pierwsze da się zaplanować. Czwarta pojawia się po wichurze albo intensywnych opadach i wtedy trzeba w ciągu kilku dni ustalić, które obiekty w zasobie faktycznie jej wymagają. Przy rozproszonym portfelu to pytanie, na które system do przeglądów budynków odpowiada szybciej niż arkusz.

Kontrola roczna

Obejmuje trzy obszary: elementy narażone na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania, instalacje i urządzenia służące ochronie środowiska oraz instalacje gazowe i przewody kominowe.

W zasobie mieszkaniowym to najbardziej pracochłonna kontrola, bo część zakresu wykonuje się lokal po lokalu. Przy budynku z sześćdziesięcioma mieszkaniami kontrola przewodów kominowych to sześćdziesiąt wejść, z których część trzeba powtarzać, bo lokatora nie było w domu.

Właściciele i zarządcy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, obiektów budownictwa zagrodowego i letniskowego oraz obiektów z art. 29 ust. 1 są zwolnieni z dwóch pierwszych punktów zakresu. Kontrola instalacji gazowej i przewodów kominowych obowiązuje ich bez wyjątku.

Przy takiej skali liczy się, czy wykonawca pracuje na aplikacji, czy na kartce. Fachowcy od budynków wielorodzinnych wystawiają protokół w terenie, także bez zasięgu, a zarządca widzi go bez wysyłania maila.

Kontrola pięcioletnia

Ocenia stan techniczny i przydatność obiektu do użytkowania, estetykę obiektu oraz jego otoczenia, a także obejmuje badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej: sprawność połączeń, osprzęt, zabezpieczenia i środki ochrony przed porażeniem, rezystancję izolacji przewodów oraz uziemień.

To najczęściej pomijana kontrola w zasobie i powód jest prozaiczny. Roczna wraca z sezonem, więc siedzi w rytmie pracy. Pięcioletnia wypada raz na pięć lat, czyli zwykle już przy innym pracowniku, innym systemie ewidencji, czasem innym zarządcy. Jeśli nie ma jej w harmonogramie z wyprzedzeniem, wychodzi dopiero przy kontroli nadzoru.

Kontrola półroczna i zawiadomienie organu

Kontrola półroczna obejmuje budynki o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m² oraz inne obiekty budowlane o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m², a jej terminy ustawa wyznacza na 31 maja i 30 listopada. Zakres pokrywa się z kontrolą roczną, ponieważ art. 62 ust. 1 pkt 3 odsyła wprost
do pkt 1.

Szczegółowo o progach powierzchni, liczeniu powierzchni zabudowy w budynkach wydzielonych dylatacją oraz o tym, które bloki rzeczywiście podlegają temu obowiązkowi, piszemy w osobnym artykule:
Przegląd półroczny budynku: terminy i kto mu podlega.

Przy obiektach wielkopowierzchniowych dochodzi zawiadomienie nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 3 osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić organ nadzoru budowlanego o przeprowadzonej kontroli. Obowiązek spoczywa na kontrolującym, a nie na
zarządcy. Zarządca odpowiada natomiast za to, żeby kopia zawiadomienia trafiła do dokumentacji obiektu razem z protokołem.

Brak zawiadomienia jest odrębnym uchybieniem, niezależnym od tego, że kontrola się odbyła i protokół istnieje. Przy kontroli PINB to właśnie kopia zawiadomienia w dokumentacji przesądza o tym, czy sprawa kończy się od razu. W kalendarzu zarządcy każdy obiekt wielkopowierzchniowy ma więc dwa wpisy:
termin kontroli i odbiór kompletu dokumentów od wykonawcy.

Kontrola doraźna

Przeprowadza się ją każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności mogących spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska: silnych wiatrów, intensywnych opadów deszczu lub śniegu, wyładowań atmosferycznych, wstrząsów sejsmicznych, osuwisk, zjawisk lodowych, pożaru i powodzi.

Przepis nie podaje progu, od którego wiatr jest „silny“. Przy rozproszonym zasobie warto mieć własną procedurę: po ostrzeżeniu meteorologicznym drugiego stopnia dla danego powiatu uruchamiamy obchód obiektów z tego obszaru. Procedura z jednoznacznym wyzwalaczem broni się przy kontroli lepiej niż ocena uznaniowa.

Kto może przeprowadzić kontrolę?

Art. 62 dzieli uprawnienia według rodzaju instalacji, a nie według wielkości czy wysokości obiektu. To rozróżnienie bywa przekręcane w materiałach branżowych.

Zakres kontroliKto może ją wykonać
Ogólny zakres kontroli okresowychosoba z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności
Instalacje elektryczne i piorunochronneosoba z kwalifikacjami wymaganymi przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych
Przewody dymowe oraz grawitacyjne spalinowe i wentylacyjnemistrz w rzemiośle kominiarskim
Kominy przemysłowe, kominy wolno stojące oraz przewody, w których ciąg jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznychosoba z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności

Ostatni wiersz ma coraz większe znaczenie. W budynkach z wentylacją mechaniczną albo hybrydową kontroli nie wykona mistrz kominiarski, a protokół wystawiony przez niewłaściwą osobę nie jest protokołem z kontroli okresowej. Warto to weryfikować na etapie wyboru wykonawcy: kominiarze, gazownicy i instalatorzy HVAC pracujący w systemie mają uprawnienia przypisane do profilu i widoczne w protokole.

Co się dzieje po kontroli?

Tu zaczyna się część, którą art. 62 tylko otwiera, a która w praktyce zarządcy zajmuje najwięcej czasu.

Usunięcie nieprawidłowości. Zgodnie z art. 70 ust. 1 właściciel lub zarządca usuwa stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnia braki w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli. Jeśli mogą one powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, osoba dokonująca kontroli zawiadamia o tym organ nadzoru budowlanego.

Wpis do książki obiektu. Wynik kontroli trafia do książki obiektu budowlanego w terminie 7 dni od jej przeprowadzenia. Przy książce papierowej termin jest niewidoczny z samego dokumentu, przy c-KOB data wpisu rejestruje się automatycznie. Jeśli zasób jest jeszcze na papierze, sprawdź, co zmieniła nowelizacja: c-KOB i nowy termin przejścia. Niezależnie od formy książki, cyfrowe protokoły przeglądów skracają drogę między kontrolą a wpisem z kilku tygodni do jednego dnia.

Gotowość na kontrolę. Organ nadzoru budowlanego może żądać udostępnienia protokołów i książki obiektu. Protokół, którego nie ma w książce, nie broni zarządcy.

5 błędów, które wychodzą przy kontroli

Pięć rzeczy, które przy kontroli nadzoru wychodzą częściej niż sam brak przeglądu.

Protokół bez numeru uprawnień albo podpisu. Dokument jest, kontrola się odbyła, ale formalnie nie jest protokołem z kontroli okresowej.

Brak odniesienia do poprzedniej kontroli. Protokół nie mówi, czy zalecenia sprzed roku zostały wykonane. Organ pyta o to standardowo.

Zalecenia bez śladu realizacji. W protokole jest „wymienić uszkodzone obróbki blacharskie“, a w dokumentacji nie ma niczego, co pokazuje, że to zrobiono.

Kontrola półroczna bez kopii zawiadomienia PINB w dokumentacji. Zawiadomienie wysyła osoba dokonująca kontroli, ale to zarządca zostaje bez dowodu, kiedy nie odbierze kopii od wykonawcy.

Wpis po terminie. Protokół z marca, wpis do książki z czerwca.

Żaden z tych błędów nie wynika z zaniedbania obowiązku przeglądu. Wszystkie wynikają z tego, że między wykonaniem kontroli a dokumentem stoi mail, skan i czyjaś pamięć. Znika to wtedy, gdy protokół powstaje od razu w systemie, a właściciel dostaje protokół automatycznie, bez pytania zarządcy o kopię.

Jeśli w zasobie są też place zabaw, siłownie plenerowe albo wiaty, podlegają one odrębnemu reżimowi kontrolnemu wynikającemu z normy PN-EN 1176, nie z art. 62. Przeglądy małej architektury mają własne terminy i własną ewidencję.

Jak to wygląda przy kilkudziesięciu budynkach?

Przy jednym obiekcie art. 62 to kilka dat w kalendarzu. Przy pięćdziesięciu to kilkaset terminów o czterech różnych rytmach, do tego zawiadomienia dla obiektów wielkopowierzchniowych, protokoły od kilkunastu wykonawców i wpisy z siedmiodniowym terminem.

Arkusz radzi sobie do pewnej skali. Granicą jest moment, w którym terminy trzeba przeliczać ręcznie, a protokołów szukać w skrzynce mailowej.

Zarządzanie przeglądami budynków online zmienia w tym jedną rzecz: terminy wyliczają się same z daty poprzedniej kontroli, protokół wystawiony przez wykonawcę pojawia się od razu w teczce właściwego budynku, a statusy pokazują, które obiekty mają zaległość. W Strefie Zarządcy zostaje do zrobienia to, czego nie da się zautomatyzować: decyzje.

Umów demo Strefy Zarządcy i zobacz na swoim zasobie, jak wygląda harmonogram wszystkich kontroli z art. 62 w jednym widoku.